Algemeen
Schulden
Zelfredzaamheid
30 augustus 2026
Het KRO-NCRV programma Pointer berichtte in november 2025 over CRUKS, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, dat wordt beheerd door de Kansspelautoriteit (Ksa). Mensen met een gokprobleem kunnen zich daar vrijwillig aanmelden en hebben dan voor een periode van tenminste een half jaar geen toegang tot (digitale) casino’s in Nederland. Dat biedt hun de mogelijkheid om hulp te zoeken om van hun problematisch gokgedrag af te komen, zonder dat zij voortdurend de verleiding hebben om toch maar weer wat geld in te zetten.
In de uitzending gaf Aegis aan dat bewindvoerders steeds vaker te maken hebben met mensen die onder bewind staan en kampen met gokproblemen. Het gaat daarbij met name om mannen onder de vijftig jaar die absoluut niet van plan zijn zich vrijwillig bij Cruks aan te melden. Daarom bepleitte Aegis dat het makkelijker zou worden voor bewindvoerders om deze mensen ‘onvrijwillig’ aan te melden, zoals al in België mogelijk was. Problematisch gokgedrag kan veel ellende veroorzaken, zeker als er ook een gezin bij betrokken is.
Gedrag
Tot onze verrassing gaf de Ksa in de uitzending direct aan dat een prima idee te vinden. Vanaf dit jaar kunnen bewindvoerders daarom op eigen titel cliënten aanmelden, waarbij de Ksa vertrouwt op het professionele oordeel van bewindvoerders. Een goede zaak, vonden wij, al stelden sommige bewindvoerders dat het helemaal niet op onze weg ligt om zich met het gedrag van cliënten te bemoeien. Een bewindvoerder beheert het vermogen. Wat een cliënt vervolgens met bijvoorbeeld het leefgeld doet dat een bewindvoerder verantwoord vindt, is zijn zaak. Of dat nou opgaat aan boodschappen of aan gokken. Een cliënt die een uur nadat het leefgeld is overgemaakt zich weer meldt omdat het rouletteballetje op het verkeerde nummer is gevallen, moet zelf maar kijken hoe hij de rest van de week doorkomt.
Rechtlijnig
Andere bewindvoerders vonden dit iets te rechtlijnig en waren blij dat zij bij Cruks terecht konden. Al kwamen er wel signalen dat de Ksa cliënten een brief stuurde waarin stond dat hun bewindvoerder hen bij Cruks had aangemeld en er de mogelijkheid bestond om dit alsnog zelf op vrijwillige basis te doen. Goed bedoeld, maar dan bestaat natuurlijk het gevaar dat iemand zich meldt en zo snel mogelijk weer afmeldt zonder dat de bewindvoerder daarvan op de hoogte is. Daar wilden we het met de Ksa nog eens over hebben.
Stigmatiseren
In de aanloop naar het debat in de Tweede Kamer kwam de voorzitter van de Ksa in de zomer opeens met een column waarin een verderstrekkend voorstel werd bepleit: zet gewoon iedereen die in het Centraal Curatele en Bewind Register (CCBR) staat gedurende de hele looptijd van het bewind meteen in Cruks. “Door het CCBR direct en integraal aan Cruks te koppelen, bieden we optimale bescherming aan een uiterst kwetsbare groep”, aldus de voorzitter. In eerdere gesprekken die we als Aegis met beleidsambtenaren hadden, was deze variant al eens als optie op tafel gelegd. Wij vonden dat te ver gaan. Het zou kunnen leiden tot het onnodig stigmatiseren van mensen onder bewind als een (potentiële) gokverslaafde. Laat het gewoon over aan een bewindvoerder om te beoordelen of dit een passende maatregel is.
Kritisch
Ook op sociale media werd kritisch gereageerd na de publicatie van de column, onder meer door bewindvoerder Nelis van Steenoven. Hij vond de automatische koppeling een stap te ver gaan. “Op het eerste gezicht lijkt dit logisch, maar in werkelijkheid is het een forse, disproportionele ingreep die mensen nog verder buiten de samenleving plaatst”, aldus Van Steenoven. Het CCBR is daar volgens hem ook helemaal niet voor bedoeld. Met de nieuwe mogelijkheid voor bewindvoerders om mensen onvrijwillig bij Cruks te melden, blijft maatwerk mogelijk.
‘Rode vlag’
De kritiek van Nelis snijdt hout. Het is heel begrijpelijk dat we mensen in een financieel kwetsbare situatie willen beschermen tegen gedrag dat alleen maar leidt tot nog grotere geldproblemen. Tegelijk zien we steeds vaker dat het CCBR door bedrijven en andere organisaties wordt gezien als een ‘rode vlag’, bijvoorbeeld om een verzekering of een bankrekening te weigeren of een (telefoon)abonnement eenzijdig te beëindigen. Daardoor gaat het register als een soort zwarte lijst voor dubieuze debiteuren functioneren. Neem Odido. Voor bewindvoerders biedt deze telecomaanbieder een speciale hulplijn met het mailadres schuldhulp@…
Zekerheid
We zien in de praktijk dat het CCBR steeds vaker als een alternatief BKR-register functioneert en ook bedrijven die de kredietwaardigheid van mensen beoordelen meteen op de rode knop drukken als iemand in het CCBR staat. Wanneer Aegis daar lucht van krijgt, leggen we steevast uit dat een beschermingsbewind als zodanig niets zegt over iemands financiële situatie en niet per se betekent dat iemand diep in de schulden zit. Sterker nog: een bewindvoerder beoordeelt juist of een verzekering of abonnement financieel verantwoord is en biedt crediteuren daarmee zekerheid dat de rekening echt gewoon betaald gaat worden. Net zoals een bewindvoerder beter kan beoordelen of er sprake is van een gokprobleem dan een digitale koppeling tussen twee registers.
Discriminatie
Ook bij de Kansspelautoriteit lijkt het misverstand te zijn ontstaan dat een beschermingsbewind eigenlijk hetzelfde is als een schuldenbewind, terwijl het vrij uitzonderlijk is dat een rechter een wettelijk vertegenwoordiger benoemt als er alléén sprake is van problematische schulden. Sterker nog: wanneer iemand alléén vanwege een beschermingsbewind wordt geweerd en er geen financiële problemen zijn, kan het zelfs leiden tot het verwijt van discriminatie vanwege een fysieke en/of mentale beperking. Dat blijkt ook uit een uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens van een jaar geleden. Aegis gaat daarom graag met de Kanspelautoriteit het gesprek aan.
Neem bij vragen of opmerkingen rondom politiek en lobby contact op met Jan-Willem Wits: jwits@aegis.nl of 06 131 621 36.
