Algemeen
Kwaliteit dienstverlening
29 mei 2026
Mijn zoon studeert Creative Business aan de BUas hogeschool in Breda. Die opleiding combineert het leren maken van video’s, radioprogramma’s en andere media met bedrijfskundig onderwijs. Als vroege peuter liep hij al steevast met een DVD-hoesje onder zijn arm en kon hij eindeloos verdwijnen in films en tv-series. Dat hij van zijn levenslange passie zijn beroep wil maken, kwam voor mensen die hem al wat langer kennen daarom niet als een verrassing.
Ik heb geen enkele twijfel dat mijn zoon met zijn creatieve en technische ‘skills’ in staat zal blijken om succesvol te zijn als freelancer of zelfs met een eigen bedrijf. Ik ben er tegelijk van overtuigd dat de filmsector waarin hij aan de slag wil aan de vooravond van een enorme transitie staat die al eventjes is begonnen. Wie op sociale media zit, ziet het iedere dag voorbijkomen. Met AI wordt het steeds eenvoudiger om videocontent te produceren die zo realistisch is dat je het verschil met ‘levensechte’ beelden niet of nauwelijks meer kunt zien. Neem deze nep trailers die werden gemaakt met AI. En bedenk: hier is geen enkele acteur aan te pas gekomen, geen filmset, geen camera’s. Het enige wat de maker hoefde te doen, is AI een script sturen.
Parodiefilmpjes
Het zijn vooral de grappige parodiefilmpjes rond de Amerikaanse president Donald Trump die de hele wereld overgaan. Maar het risico op misbruik en de productie van fake news is natuurlijk een schaduwkant die even realistisch is. Bovendien zal het van toekomstige filmmakers zoals mijn zoon nog heel wat creativiteit en denkkracht vragen om nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Mijn zoon heeft nog net het staartje van het aanstaande verleden meegemaakt. Hij liep stage bij de opnames van het nieuwe seizoen van ‘Flikken Rotterdam’, een populaire politieserie. Er stonden al snel zo’n honderd mensen op de set tijdens een filmdag, van acteurs tot de catering. Het grootste deel daarvan kan over een jaar of vijf thuisblijven.
Alleseter
Ik troost mij met de hoop dat het nog wel even duurt voordat creatieve beroepen zoals dat van mijn zoon en mijzelf volledig zijn verdwenen. Maar AI is een gulzige alleseter die steeds verder groeit door de voeding die het ontvangt. Wanneer de beste wereldliteratuur van de afgelopen eeuwen door AI voldoende is verwerkt, zou het zomaar eens kunnen zijn dat ChatGTP in de nabije toekomst de Nobelprijs voor de literatuur wint. Voor beroepen die draaien om vaste (administratieve) werkprocessen ziet het er nog somberder uit. Ik sprak laatst iemand van een groot MKB-accountantskantoor. Daar hadden vier jonge ‘tech-nerds’ een applicatie ontwikkeld waardoor vrijwel de hele afdeling voor simpele belastingaangiften, samen een man of vijftig, kon worden opgeheven. Bij samenstelwerkzaamheden en accountantscontroles zal het menselijke handwerk eveneens steeds meer plaatsmaken voor digitale oplossingen, voorspelde mijn gesprekspartner. Omdat het sneller en goedkoper is (AI neemt geen vrije dagen op en is nooit ziek). Maar ook omdat er minder fouten worden gemaakt.
Toekomstmuziek
De oplettende lezer voelt de bui al hangen… Wat gaat dit dan betekenen voor onze eigen sector?! Digitalisering heeft het werk van met name bewindvoerders al volledig veranderd ten opzichte van zeg twintig jaar geleden. Daar zijn nieuwe drempels voor teruggekomen, zoals gedoe met eHerkenning en digitale sleutels. Maar AI zal echt tot een nog ingrijpender en disruptieve transitie leiden. Het vraagt geen groot visionair vermogen om te voorspellen dat veel van de huidige administratieve taken, die bovendien een vast ritme hebben, in principe in aanmerking komen om door een AI-applicatie te worden overgenomen. Het is toekomstmuziek die sommige pioniers in vergelijkbare sectoren, maar ook in onze eigen sector, al volop laten horen. Het is niet de vraag óf het gaat gebeuren maar wannéér.
Appeltje-eitje
Technisch zal het waarschijnlijk appeltje-eitje zijn om veel bewindvoerderswerk naar AI toe te schuiven. De belangrijkste vertraging zit waarschijnlijk in de kosten. Rond AI hangt het beeld dat het gratis is, maar dat is bij zakelijk gebruik absoluut niet zo (alleen al omdat gratis in de digitale wereld vaak betekent dat je je data afstaat en daar zitten de meeste zakelijke klanten niet op te wachten, alleen al vanwege privacyoverwegingen). Zoals bij iedere technische innovatie, van de personal computer tot elektrische auto’s, betalen de eerste gebruikers de hoofdprijs. Daarna gaan de kosten snel omlaag. Maar zeker in onze sector zal het nog wel even duren voordat iedereen toegang heeft tot betaalbare AI-applicaties voor de bewindvoerderspraktijk.
Bewindvoerder 2.0
Laten we die tijd zinvol gebruiken om met elkaar in gesprek te gaan over technische innovaties zoals AI en de gevolgen daarvan voor ons vak. Wat zijn de kansen, de risico’s en de bedreigingen? Wat betekent dit voor de toekomst van het beroep van bewindvoerder? Welke vaardigheden en eigenschappen passen daarbij? Wat betekent dit voor de opleiding van nieuwe collega’s? ‘Orthodoxe’ bewindvoerders wijzen mij er altijd op dat in strikte zin een beschermingsbewind ziet op het vermogen van een cliënt en niet op de cliënt zelf. Ik schat in dat door de komst van AI dat grotendeels gaat (ver)schuiven. Het zal ook het nadenken over de kwaliteit van ons beroep veranderen. Waar de (technische) kwaliteit van een bewindvoerder nu onder meer impliceert dat op tijd rekeningen worden betaald, aangiften worden verzorgd en toeslagen worden aangevraagd, zal dat met AI geen issue meer zijn. Waar zit dan nog wel de toegevoegde waarde van een professionele bewindvoerder 2.0?
Ruimte
Dat zal vermoedelijk veel meer zijn in het ondersteunen van cliënten, bijvoorbeeld in het versterken van zelfredzaamheid, het begeleiden van ‘ondersteunende besluitvorming’ en in het geval van schulden voorkomen van een terugval in oude patronen. Ook ontstaat meer ruimte voor contact en communicatie met cliënten. En dat zijn nu precies de werkzaamheden waarvan de politiek, de samenleving en ook cliënten zelf graag zouden zien dat bewindvoerders daar meer tijd in steken. Dat is dan ook hoe de titel van de nota van oud-Kamerlid Hülya Kat het samenvat: ‘Meer tijd, aandacht en bescherming bij bewind’.
Roerige tijd
De bewindvoerder van de toekomst gaat door innovaties zoals AI een roerige maar ook uitdagende tijd tegemoet. Het is een kans om onszelf opnieuw uit te vinden. Wanneer we met de rug naar de toekomst gaan staan, is het risico groot dat we over enkele jaren hebben gewerkt aan onze eigen overbodigheid. We hebben geen tijd te verliezen. Of, zoals Sven Kockelmann altijd zegt in zijn radioprogramma Sven op 1: “We moeten praten.”
Neem bij vragen of opmerkingen rondom politiek en lobby contact op met Jan-Willem Wits: jwits@aegis.nl of 06 131 621 36.
