Kwaliteit dienstverlening
Vroegsignalering en fraudepreventie
26 april 2026
Door Jan-Willem Wits, adviseur public affairs
“Twentse bewindvoerder verdacht van diefstal tienduizenden euro’s van kwetsbare cliënten”, kopte het Algemeen Dagblad op 9 april. Ook RTV Oost kwam met een bericht. De media schetsten een bijzondere strafzitting in de rechtbank Groningen waarbij de Almelose Corné van B. voor het hekje stond. Althans dat was de bedoeling want de verdachte was volgens zijn advocaat herstellende vanwege hartklachten na alle stress rond deze strafzaak.
Zes jaar geleden begon Corné van B. mensen met financiële problemen te helpen met een breed palet aan diensten, van budgetbeheer tot een voedselbank en zelfs dagbesteding. “Niemand mag met een lege maag naar bed. Dat is mijn motto”, aldus Corné eind vorig jaar in de Twentse krant Tubantia over zijn bedrijfje Mir Mar. ‘Of hij er iets aan verdient? Nee. Hij doet het vanuit een goed hart’, zo meldde het artikel nog.
Ander beeld
Tijdens de strafzitting ontstaat een volledig ander beeld. Een jongen met een Wajong-uitkering raakte 10.000 euro kwijt, de nabestaanden van een inmiddels overleden oudere vrouw ontdekten eveneens dat grote geldbedragen van bankrekeningen waren verdwenen. Vermoedelijk zijn er nog wel meer slachtoffers. Uiteindelijk liep de verdachte tegen de lamp bij de jaarlijkse controle door de rechtbank. Met als curieus detail dat hij kennelijk dus ook als bewindvoerder werkte, terwijl daar op de website niets over te vinden is. Sterker nog: Corné van B. vertelde in een interview dat zijn corebusiness budgetbeheer is en dat dat heel wat anders is dan bewindvoering.
Digitaal toezicht
Bij dit soort mediaberichten over frauderende bewindvoerders is er altijd wel een Kamerlid te vinden die wil dat er ‘meer en beter’ toezicht komt. In een gesprek met de Tweede Kamer liet een rechter zich ontvallen: “Ik kan wel om meer geld en mensen vragen, maar ik weet nu al dat daar geen politieke steun voor komt”. De Rechtspraak heeft wel forse stappen gemaakt om het digitaal toezicht te intensiveren. De ambitie is om 24/7 het financieel verkeer bij bewindvoerders te kunnen monitoren, inclusief alarmbellen wanneer ongebruikelijke transacties afgaan.
Reputatieschade
Volgens de landelijke Rechtspraak waren er in 2024 vijf bewindvoerders die zich schuldig hebben gemaakt aan fraude (0,5 procent van alle professionele bewindvoerders). Al deze uitvoerders zijn datzelfde jaar ontslagen en door een andere bewindvoerder vervangen. Het moet onze ambitie blijven om de sector volledig fraudevrij te maken. Heldere (kwaliteits)normen die weergeven wat van bewindvoerders verwacht mag worden, messcherp toezicht en preventieve maatregelen gaan daarbij in hand. Daarbij nemen wij als Aegis ook onze eigen verantwoordelijkheid. De reputatieschade die de sector als geheel oploopt door ‘collega’s’ die uiterst kwetsbare mensen schaamteloos beroven, is te groot om achterover te leunen.
Loket
Aegis heeft in dit kader al een laagdrempelig loket geopend waar particulieren en organisaties terecht kunnen met klachten en meldingen. Wanneer wij hebben vastgesteld dat deze kritische signalen serieus zijn, geven we die informatie door aan de rechtbank. Wij hopen van harte dat ook collega’s van deze optie gebruik maken wanneer zij verhalen horen over of negatieve ervaringen hebben met andere CBM-professionals. Betere samenwerking met de Rechtspraak, bijvoorbeeld door meer informatie te delen, staat eveneens hoog op ons verlanglijstje maar blijft weerbarstig. Vooralsnog gaat de deur naar de rechtbank slechts naar één kant open.
Verzekering
Daarnaast heeft Aegis een collectieve verzekering bij fraude ingericht ter bescherming van cliënten van aangesloten bewindvoerderskantoren. Deze verzekering biedt dekking in het uitzonderlijke geval dat een kantoorhouder zelf opzettelijk frauduleus handelt en cliënten daardoor financieel benadeelt. Daarmee betreft het een bijzondere en in de praktijk zeldzame voorziening: een verzekering die juist ook bescherming biedt tegen fraude door de eigenaar van een kantoor. De verzekering is opgezet zodat gedupeerde cliënten niet met lege handen blijven staan. Eventuele schade-uitkeringen lopen via Aegis, dat als verzekeringnemer optreedt. Tegelijkertijd blijft de aansprakelijkheid van het betreffende kantoor onverkort bestaan en wordt waar mogelijk de schade op de verantwoordelijke partij verhaald.
Werkgroep
Een werkgroep van Aegis onder leiding van collega Peter Hoornweg is ook bezig om na te denken over kwaliteits- en integriteitseisen die aan leden gesteld kunnen worden. Dat begint met het verhelderen wat de bestaande wet- en regelgeving betekent voor de werkwijze van een bewindvoerder en de rol van Aegis. Daarnaast kunnen we denken aan vormen van intern toezicht die haalbaar en schaalbaar zijn maar wel voldoende vlees op de botten hebben om als een geloofwaardige en effectieve toezichthouder te kunnen opereren. Op een slager die haar of zijn eigen vlees keurt, zit niemand te wachten.
Vrijblijvend
Met al deze maatregelen maken we het verschil tussen leden en niet-leden van Aegis (bewust) groter, ook omdat collega’s met slechte bedoelingen vermoedelijk weinig zin hebben om bij een club te horen die op hun vingers kan kijken én tikken. Het lidmaatschap wordt daarmee wel minder vrijblijvend.
Ledenlijst
Wanneer we de buitenwereld kunnen overtuigen dat Aegis een onmisbare aanvulling op het bestaande toezicht biedt, kan zich dat vertalen in voordelen zoals afspraken over horizontaal toezicht of het vastleggen in convenanten van de voorkeur voor gemeenten om te werken met bewindvoerders die bij een branchevereniging zijn aangesloten. Ook particulieren die op zoek zijn naar een geschikte en integere bewindvoerder kunnen op de openbare ledenlijst van Aegis zien of een bewindvoerder deugt. Dat biedt meer zekerheid dan het vinkje dat het LKB bij een benoembare bewindvoerder zet op een lijst die alleen voor intern gebruik van de rechtspraak dient.
Rotte appels
Fraude door bewindvoerders roept terecht veel maatschappelijke verontwaardiging op. Waar haal je het laffe lef vandaan om mensen die nota bene door een rechter aan jouw zorg zijn toevertrouwd, schaamteloos op te lichten?! Ook binnen de sector klinkt steevast veel boosheid en ongeloof wanneer een ‘collega’ een dief blijkt te zijn. Dat moet ons iedere dag opnieuw motiveren om samen met de Rechtspraak en andere ketenpartners rotte appels in de sector te weren, op te sporen en keihard af te straffen. Met minder dan ‘zero tolerance’ kunnen we geen genoegen nemen. Aegis kan niet worden aangesproken op iedere bewindvoerder die liegt, sjoemelt en bedriegt. Aegis kan wel duidelijk maken dat het lidmaatschap van onze vereniging borg staat voor kwaliteit en integriteit. Wie daar niet aan kan of wil voldoen, heeft geen plek in onze vereniging.
Neem bij vragen of opmerkingen rondom politiek en lobby contact op met Jan-Willem Wits: jwits@aegis.nl of 06 131 621 36.
